تکانه زاویهای یک ذره مفهومی بنیادی در فیزیک است که حرکت چرخشی ذره را در اطراف یک نقطه یا محور ثابت توصیف میکند. این مفهوم، یک مقدار برداری است که به عنوان حاصلضرب داخلی بردار موقعیت ذره از محور چرخش و بردار میانگین خطی آن تعریف میشود. در ریاضیات، تکانه زاویهای (L) به صورت L=r×p بیان میشود که در آن L بردار تکانه زاویهای، r بردار موقعیت ذره نسبت به محور چرخش و p بردار میانگین خطی ذره است. تکانه زاویهای یک مقدار محافظتشونده است در یک سیستم که هیچ گشتاور خارجی بر آن تاثیر ندارد. این بدان معنا است که مجموع تکانه زاویهای یک سیستم ثابت باقی میماند مگر آنکه تحت گشتاور خارجی باشد. آشنایی با تکانه زاویهای یک ذره، اهمیت بسزایی در فیزیک دارد و برای توصیف و تحلیل حرکت چرخشی ذرات، کمک شایانی میکند. با تسلط بر تکانه زاویهای، میتوان به درستی پدیدههایی مانند گشتاورهای ناشی از یک ذره در حال حرکت در یک میدان گرانشی یا یک فضای خالص را مدل کرد. این مفهوم همچنین در مکانیک کوانتومی و فیزیک کلاسیک بسیار مورد استفاده قرار میگیرد. بهعنوان مثال، در مکانیک کوانتومی، تکانه زاویهای به عنوان یکی از عملگرهای مهم در توصیف حالتهای چرخشی ذرات استفاده میشود و در مکانیک کلاسیک، این مفهوم کمک میکند تا حرکت اجسام چرخشی و اثرات گشتاورهای بیرونی بر آنها را در مدلهای مختلفی از جمله انتقال حرکت و حرکت نیوتنی تحلیل کنیم.
